Home arrow บทความวิทยาศาสตร์ arrow กลิ่นดินหลังฝนตกมาจากไหน?
  
เมนูอื่นๆ
Home บทความวิทยาศาสตร์ เซ็นสมุดเยี่ยม
กลิ่นดินหลังฝนตกมาจากไหน? PDF พิมพ์
  geosmin1

หลายคนคงเคยได้กลิ่นดินหลังฝนตกกันนะครับ ผมคนหนึ่งที่รู้สึกสดชื่นหลังจากได้กลิ่นนี้ กลิ่นนี้นักวิทยาศาสตร์ตั้งชื่อว่า จีออสมิน (geosmin) ซึ่งเกิดมาจากแบคทีเรียครับ

กลิ่นนี้สร้างมาจากแบคทีเรียที่มีวิวัฒนาการสูง (eubacteria) ในสกุล Streptomyces ซึ่งเป็นแบคทีเรียแกรมบวกที่มีลักษณะเป็นสายยาว อยู่กลุ่มแบคทีเรียที่เรียกว่า Actinomycetes พวกมันชอบอาศัยอยู่ในกินที่ชื้นและอบอุ่นครับ

geosmin2

โครงสร้างของสารจีออสมิน


เมื่ออากาศแห้งแล้ง อาหารเริ่มขาดแคลน (เรียกกันว่า สภาวะเครียด) พวกมันจะสร้างสปอร์ที่มีสารจีออสมินขึ้นมา ซึ่งสามารถทนต่อความร้อนและอยู่ได้นานหลายปี เมื่อฤดูฝนมาอีกครั้ง เม็ดฝนที่ตกลงมาบนพื้นดินที่เต็มไปด้วยสปอร์เหล่านี้จะทำให้สปอร์ฟุ้งลอยอยู่ในอากาศกลายเป็นละอองลอย (aerosol) มากมาย ทำให้เราได้กลิ่นดินนั่นเองครับ

จีออสมิน (geosmin) มาจากภาษากรีก 2 คำคือ ge ที่แปลว่า "โลก" และ osme ที่แปลว่า "กลิ่น" มันได้รับการค้นพบและตั้งชื่อในปี 1965 โดย N. N. Gerber และ H. A. Lechevalier เป็นสารประกอบกลุ่มเซสควิเตอร์พีนอยด์ (sesquiterpenoid) มีชื่อทางเคมีว่า trans-1, 10-dimethyl-trans-9-decalol แต่จีออสมินไม่ได้ถูกสร้างขึ้นจากแบคทีเรียเท่านั้น เราพบว่าดอกไม้บางชนิด ผักบางชนิด และไซยาโนแบคทีเรีย (cyanobacteria/blue green algae) ก็สามารถสร้างสารชนิดนี้ได้เช่นกัน นอกจากนี้กลิ่นของจีออสมินยังช่วยให้อูฐหาแหล่งน้ำเจอในทะเลทราย และมีนักวิทยาศาสตร์พยายามสกัดสารนี้เพื่อผลิตเป็นน้ำหอมอีกด้วย

geosmin3

แบคทีเรียสกุล Streptomyces


ในบางครั้งเราจะพบว่า กลิ่นดินอาจจะไม่หอมสดชื่นเสมอไป นั่นเป็นเพราะว่ายังมีสารระเหยตัวอื่นเกิดขึ้นมากกว่าสารตัวนี้ครับเช่น ฝนกรดสามารถทำปฏิกิริยากับสารเคมี น้ำมัน หรือเศษผงตามดินกลายเป็นกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้ หรือบางครั้งกลิ่นที่แปลกออกไปอาจจะเกิดจากน้ำมันหอมระเหยที่พืชหรือหญ้าปล่อยออกมาครับ และแบคทีเรียชนิดอื่นในสกุลเดียวกันก็สามารถผลิตสารตัวอื่นได้ครับ เพราะฉะนั้นในอากาศหลังฝนตกอาจจะมีสารหลายตัว แต่ด้วยปริมาณและความไวของจมูกคนเรา ซึ่งสามารถตรวจจับมันได้ที่ความเข้มข้นต่ำถึง 0.1 ส่วนในพันล้านส่วน (0.1 ppb = 0.1 x 10-6 กรัม/ลิตร) ในอากาศ และ 0.02 ส่วนในพันล้านส่วน (0.02 ppb) ในน้ำทีเดียว



Ref:

Barbara Finato, Roberto Lorenzi, and Paolo Pelosi. 1993. Synthesis of New Earthy Odorants. J. Agric. Food Chem, 40: 857-859.
N. N. Gerber and H. A. Lechevalier. 1965. Geosmin, an Earthy-Smelling Substance Isolated from Actinomycetes. APPLIED MICROBIOLOGY, Nov.Vol. 13, No. 6: 935-938
Views: 11349

ความคิดเห็นแรก

Only registered users can write comments.
Please login or register.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved

< ก่อนหน้า   ถัดไป >
ขณะนี้มี 47 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
สถิติผู้เยี่ยมชม
ผู้เยี่ยมชม: 13344562  คน
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ฟิสิกส์ 1 (ภาคกลศาสตร์)
ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)
ฟิสิกส์ 2
กลศาสตร์เวกเตอร์
โลหะวิทยาฟิสิกส์
เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1
ฟิสิกส์ 2 (บรรยาย)
ฟิสิกส์พิศวง
สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
ทดสอบออนไลน์
วีดีโอการเรียนการสอน
แผ่นใสการเรียนการสอน
เอกสารการสอน PDF
หน้าแรกในอดีต

ทั่วไป
การทดลองเสมือน
บทความพิเศษ
ตารางธาตุ(ไทย1)
พจนานุกรมฟิสิกส์
ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์
ธรรมชาติมหัศจรรย์
สูตรพื้นฐานฟิสิกส์
การทดลองมหัศจรรย์
กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์

บททดสอบ
แบบฝึกหัดกลาง
แบบฝึกหัดโลหะวิทยา
แบบทดสอบ
ความรู้รอบตัวทั่วไป
อะไรเอ่ย ?
ทดสอบ(เกมเศรษฐี)
คดีปริศนา
ข้อสอบเอนทรานซ์
เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์
แบบฝึกหัดออนไลน์

สรรหามาฝาก
คำศัพท์ประจำสัปดาห์
ความรู้รอบตัว
การประดิษฐ์แของโลก
ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์เทศ
นักวิทยาศาสตร์ไทย
ดาราศาสตร์พิศวง
สุดยอดสิ่งประดิษฐ์
การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

การเรียนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
การวัด
เวกเตอร์
การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ
การเคลื่อนที่บนระนาบ
กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
การประยุกต์กฎของนิวตัน
งานและพลังงาน
การดลและโมเมนตัม
การหมุน
สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
การเคลื่อนที่แบบคาบ
ความยืดหยุ่น
กลศาสตร์ของไหล
กลไกการถ่ายโอนความร้อน
เทอร์โมไดนามิก
คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
คลื่น
การสั่น และคลื่นเสียง
ไฟฟ้าสถิต
สนามไฟฟ้า
ความกว้างของสายฟ้า
ตัวเก็บประจุ
ศักย์ไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้า
สนามแม่เหล็ก
การเหนี่ยวนำ
ไฟฟ้ากระแสสลับ
ทรานซิสเตอร์
สนามแม่เหล็กไฟฟ้า
แสงและการมองเห็น
ทฤษฎีสัมพัทธภาพ
กลศาสตร์ควอนตัม
โครงสร้างของอะตอม
นิวเคลียร์

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!