ดอกไม้ไฟ
ความนิยมของผู้ชม: / 5
แย่มากดีมาก 

ผู้เขียน: วลัยพร มุขสุวรรณ

          หนังสือพิมพ์วันนี้ 29 ต.ค. มีข่าวโรงผลิตดอกไม้ไฟที่สุพรรณบุรีระเบิดขึ้นอีกครั้ง เหตุการณ์สถานประกอบการเกี่ยวกับดอกไม้ไฟระเบิดเกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมา และคาดว่ามีแนวโน้มสูงขึ้นเนื่องจากเข้าใกล้เทศกาลลอยกระทงและฉลองปีใหม่ ซึ่งมักมีการใช้ดอกไม้ไฟในการเฉลิมฉลองตามสถานที่จัดงานต่าง ๆ ทำให้มีการผลิตมากขึ้นในช่วงนี้ ในการผลิตรวมทั้งการใช้งานดอกไม้ไฟต้องใช้ความระมัดระวังสูง เนื่องจากส่วนประกอบของดอกไม้ไฟเป็นสารอันตรายจำพวกที่ระเบิดได้ นอกจากนี้ ยังมีสารเคมีอีกมากที่เกี่ยวข้องในการผลิตดอกไม้ไฟ  สารเคมีที่ใช้ การประกอบ ความเสี่ยงภัย และความปลอดภัยในการผลิตและใช้งานดอกไม้ไฟ มีรายละเอียดพอสังเขปดังนี้

สารเคมีที่ใช้ในการทำดอกไม้ไฟ

          ดอกไม้ไฟมีการใช้สารเคมีซึ่งทำหน้าที่สำคัญ 6 ส่วนด้วยกันคือ
 

  1.  
    1. เชื้อเพลิง สารที่นิยมใช้เป็นเชื้อเพลิงได้แก่ ดินปืน
       

    2. สารออกซิไดซ์ทำหน้าที่ให้ออกซิเจนเพื่อให้เกิดการเผาไหม้ สารเคมีที่ใช้จะเป็นพวกไนเตรทคลอเรต หรือ เปอร์คลอเรต เช่น แอมโมเนียม เปอร์คลอเรต (Ammonium perchlorate) แบเรียม ไนเตรท (barium nitrate) โปแตสเซียม คลอเรต (potassium chlorate) โปแตสเซียม ไนเตรท (potassium nitrate) โปแตสเซียม เปอร์คลอเรต (potassium perchlorate) และสตรอนเทียม ไนเตรท (strontium nitrate)
       
    3. สารรีดิวซ์ ทำหน้าที่เผาไหม้ออกซิเจนที่สารออกซิไดซ์ปลดปล่อยออกมา เพื่อให้เกิดก๊าซร้อน สารที่ใช้กันได้แก่ ซัลเฟอร์และดินปืน ซึ่งเมื่อเผาไหม้จะให้ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์และคาร์บอนไดออกไซด์
       
    4. สารควบคุมความเร็วของการเผาไหม้ โลหะบางชนิดจะถูกเติมลงไปเพื่อควบคุมความเร็วของปฏิกิริยาเผาไหม้ ความเร็วของปฏิกิริยาแปรผันตามพื้นที่ผิวของโลหะ
       
    5. สารที่ทำให้เกิดสี ตัวอย่างเช่น สตรอนเทียม ให้สีแดง ทองแดงให้สีน้ำเงิน แบเรียมให้สีเขียว โซเดียมให้สีเหลืองและส้ม และแคลเซียมให้สีส้ม เป็นต้น
       
    6. ตัวประสาน ทำหน้าที่ยึดส่วนผสมต่าง ๆ ให้เกาะติดกัน สารที่นิยมใช้ได้แก่ เด็กทริน
          นอกจากนี้ยังมีสารที่ให้คุณสมบัติพิเศษอื่น ๆ เช่น แมกนีเซียมซึ่งจะให้แสงสว่างจ้ามาก ๆ ใช้เพื่อเพิ่มความสว่างไสวของดอกไม้ไฟ พลวงให้แสงแวววาวระยิบระยับ สังกะสีทำให้เกิดควัน ไทเทเนียมให้ประกายสีเงิน เป็นต้น

การประกอบดอกไม้ไฟ

          ดอกไม้ไฟมีส่วนประกอบดังนี้ (ดูรูปที่ 1)
 

  1.  
    1. Lift Charge เป็นส่วนที่ทำให้ดอกไม้ไฟพุ่งขึ้นจากพื้นแล้วทำให้ดินปืนเผาไหม้ในพื้นที่จำกัด ส่งผลให้เกิดการระเบิดขนาดใหญ่ เพราะมีความร้อนและก๊าซในกระบอกเพิ่มสูงมาก การระเบิดนี้สามารถทำให้ดอกไม้ไฟพุ่งขึ้นไปในอากาศได้สูงถึง 1,000 ฟุต
       
    2. Fuse ตัวจุดชนวน ให้ Lift Charge ทำงาน
       

    3. Launch Tube เป็นส่วนสำคัญของดอกไม้ไฟ ต้องทำให้ปิดสนิท ไม่ให้ก๊าซที่เกิดจากการเผาไหม้เล็ดลอดออกมาจากกระบอกได้ ซึ่งจะทำให้ความดันในกระบอกลดต่ำลง ดอกไม้ไฟจะไม่พุ่งขึ้น
       

    4. ดินปืน มีส่วนผสมดังนี้ โปแตสเซียมไนเตรท 75 % คาร์บอน 15% ซัลเฟอร์ 10%
       

    5. Stars คือส่วนที่จะให้สี จะเป็นเม็ดสารผสมของสารให้สีกับดินปืน การจัดเรียงเม็ดสีมีผลต้อรูปร่างของดอกไม้ไฟตอนระเบิดในอากาศด้วย และสามารถทำให้ระเบิดในเวลาต่างกันได้
       
    6. Time Delay Fuse ระหว่างที่ดอกไม้ไฟพุ่งขึ้นไปในอากาศ การลุกไหม้จะต่อเนื่องไปยังตัวจุดระเบิดอีกตัวหนึ่งซึ่งจะทำให้เม็ดสีที่บรรจุในกระบอกระเบิดขึ้นเป็นส่วน ๆ ไป
       

    7. Break  เป็นส่วนสุดท้ายที่ระเบิด จะเป็นส่วนที่ระเบิดแรงที่สุด  ความแรงจะขึ้นกับความแข็งแรงของวัสดุที่ใช้ทำ

ความเสี่ยงภัยและอันตรายต่อสุขภาพจากดอกไม้ไฟ
 
          ผลกระทบที่อาจเกิดจากดอกไม้ไฟต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมมีดังนี้คือ

- อุบัติเหตุ อาจเกิดขึ้นได้ถ้ามีการเก็บรักษาไม่เหมาะสมระหว่างจำหน่ายหรือใช้งาน ในปี พ.ศ. 2549 ตั้งแต่ต้นปีมาจนถึงสิ้นเดือนตุลาคม พบว่ามีเหตุระเบิดจากการผลิต เก็บและขนย้าย ดอกไม้ไฟที่เป็นข่าวในหน้าหนังสือพิมพ์ 7 ครั้ง มีผู้เสียชีวิตรวม 10 คน

- เสียงดังรบกวนผู้อยู่ใกล้เคียง

- มลพิษทางอากาศ จากการเผาไหม้สารเคมีส่วนผสม ซึ่งจะให้ของแข็งออกมา เช่นการเผาไหม้ดินปืนจะให้โปแตสเซียม คาร์บอเนต โปแตสเซียม ซัลเฟต และโปแตสเซียม ซัลไฟด์ และซัลเฟอร์ที่ไม่ได้ทำปฏิกิริยา ของแข็งที่ได้นี้จะมีสารพวกออกไซด์ของโลหะผสมอยู่ และอาจมีคลอไรด์ ผสมอยู่บ้างด้วย ของแข็งที่ได้


รูปที่ 1 ส่วนประกอบของดอกไม้ไฟ
จาก
http://www.chemsoc.org/ExemplarChem/entries/2004/icl_Gondhia/construction.html

 


Views: 3992

Be first to comment this article

Only registered users can write comments.
Please login or register.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved

 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >

Statistics

สถิติผู้เยี่ยมชม: 49663673

Who's Online

ขณะนี้มี 40 บุคคลทั่วไป ออนไลน์